Οι "οπισθοδρομικοί" Τούρκοι και η Sharia στη Δυτική Θράκη

Το Σύνταγμά μας ορίζει (άρθρο 4 § 2) ότι "Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις". Το Οικογενειακό μας δίκαιο, μετά το 1983, είναι προσανατολισμένο στην αρχή αυτή. Κάποιες Ελληνίδες, όμως, είναι λιγότερο ίσες από κάποιες άλλες Ελληνίδες, και ιδίως από τους Έλληνες συζύγους τους - και μάλιστα με το νόμο! Είναι εκείνες οι ξεχασμένες από την Πολιτεία (άραγε δεν τις θεωρεί Ελληνίδες;) μουσουλμάνες της Δυτικής Θράκης,* οι οποίες δεν έχουν κληρονομικά δικαιώματα αντίστοιχα με αυτά των ανδρών, οι σύζυγοί τους μπορούν να τις χωρίσουν λέγοντας απλώς τρεις φορές τη λέξη talaq ("σε χωρίζω"), αυτές που υπάγονται, για κληρονομικά και οικογενειακά θέματα, στη δικαιοδοσία του Μουφτή (με μια τυπική επικύρωση των αποφάσεών του από τα ελληνικά Δικαστήρια), ο οποίος εφαρμόζει τον ιερό ισλαμικό νόμο, τη Σαρία.

Να το επαναλάβουμε: στη Δυτική Θράκη εφαρμόζεται από όργανα της ελληνικής Πολιτείας θρησκευτικό δίκαιο - και οι μουσουλμάνες γυναίκες βρίσκονται σε κατώτερη θέση από τους άνδρες.

Πού οφείλεται αυτό; Σε σχετική δέσμευση που ανέλαβε η χώρα μας με τη Συνθήκη της Λωζάννης το 1923. Υπενθυμίζουμε ότι τότε υπήρχε ακόμη Σουλτάνος στην Τουρκία (μολονότι την ουσιαστική εξουσία ασκούσε ο Ατατούρκ ήδη απο το 1919). Συμφωνήσαμε τότε για την ανταλλαγή των πληθυσμών με την εξαίρεση των μουσουλμάνων της Δυτικής Θράκης και των Ελλήνων της Κωνσταντινουπόλεως και αναλάβαμε, ουσιαστικά, να σεβόμαστε τη θρησκευτική τους ταυτότητα. Τέσσερα χρόνια, το 1927, μετά η Τουρκία υιοθέτησε το λατινικό αλφάβητο, το ελβετικό αστικό δίκαιο και τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους (εν μέσω πολλών αντιδράσεων τότε). Το οικογενειακό δίκαιο που εφαρμοζόταν πλέον προστάτευε τις Τουρκάλες γυναίκες από την αυθαιρεσία των συζύγων τους και τους έδινε ισότιμα κληρονομικά δικαιώματα. Η αλλαγή αυτή, όμως, δεν επηρέασε το καθεστώς των Μουσουλμάνων στη Δυτική Θράκη. Ουδέποτε η Τουρκία ζήτησε αντίστοιχη αλλαγή και στο δικό τους οικογενειακό δίκαιο.

Βέβαια, η ελληνική Πολιτεία από την πλευρά της αντιμετώπιζε τους Μουσουλμάνους της Θράκης ως πράκτορες της Τουρκίας, ξεχνούσε ότι είναι Έλληνες πολίτες, αδιαφορώντας για την κατοχύρωση στοιχειωδών δικαιωμάτων γι' αυτούς (και, σε πολλές περιπτώσεις, προχωρώντας σε απαράδεκτες διακρίσεις και άλλες ενέργειες, όπως ευθεία υφαρπαγή περιουσιών, εις βάρος τους). Αντί να αναλάβει η ίδια πρωτοβουλία για αλλαγή του καθεστώτος αυτού, ζητώντας από την Τουρκία να συμφωνήσουν σε αλλαγή των σχετικών προβλέψεως της Συνθήκης της Λωζάννης, αδιαφόρησε πλήρως. Πρέπει να σημειώσουμε, μάλιστα, ότι το καθεστώς της Σαρίας (εκτός από συνταγματικά και ηθικά απαράδεκτο), όπως εφαρμόζεται στη Δυτική Θράκη, παραβιάζει και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, την οποία έχουν κυρώσει και από την οποία δεσμεύονται τόσο η χώρα μας, όσο και η Τουρκία.

Κι έτσι έχουμε μια κατάσταση όπου στην "καθυστερημένη", "οπισθοδρομική" Τουρκία (όπως μας αρέσει να την υποτιμούμε) η ισότητα των φύλων και το κοσμικό οικογενειακό και κληρονομικό δίκαιο είναι καθιερωμένα νομοθετικά, ενώ στην "ανεπτυγμένη" Ελλάδα επιτρέπουμε, δίχως ίχνος ευαισθησίας ή ντροπής, ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού να στερείται βασικών δικαιωμάτων, χωρίς να κάνουμε προσπάθειες αυτό ν' αλλάξει.

*Είναι αυτονόητο ότι σεβόμαστε το δικαίωμα του καθενός να αυτοπροσδιορίζεται, να θεωρεί τον εαυτό του και να δηλώνει Τούρκος, Πομάκος, Θρακιώτης, ό,τι θέλει. Στην παρούσα ανάρτηση χρησιμοποιείται ο προσδιορισμός "μουσουλμάνος", για να δηλωθούν όλα τα πρόσωπα, για τα οποία ισχύει το ειδικό καθεστώς της Συνθήκης της Λωζάννης, ανεξάρτητα από τον τρόπο που ο καθένας μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται.