Πατάτες! Φρέσκες! Διαλέχτε! Και ένα πολύ καλό κείμενο του Αρίστου Δοξιάδη

Πενία τέχνας κατεργάζεται - και αυτό άρχισε να φαίνεται όταν κάποιοι ενεργητικοί καταναλωτές άρχισαν να αναζητούν οι ίδιοι τους παραγωγούς, προκειμένου να προμηθευθούν ήδη διατροφής (πατάτες) σε χαμηλή τιμή. Βέβαια, το φαινόμενο της αναζήτησης παραγωγών/ προμηθευτών τροφίμων δεν είναι σύγχρονο, ίσα-ίσα που πάρα πολλοί έψαχναν παραγωγούς και παλαιότερα, μολονότι βασικό κριτήριο μέχρι πρότινος ήταν η εμπιστοσύνη του καταναλωτή στο συγκεκριμένο παραγωγό. Ο Αρίστος Δοξιάδης έγραψε ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο, στο οποίο παρέχει πολλά στοιχεία για τη λειτουργία της αγοράς τροφίμων και τα κόστη που προσαυξάνουν την τελική τιμή του προϊόντος, κάποια (και όχι όλα) εκ των οποίων αφαιρούνται, όταν δεν μεσολαβούν οι έμποροι μεταξύ παραγωγού και καταναλωτή. Παράλληλα, παρουσιάζει και τα πλεονεκτήματα που είχε η διαμεσολάβηση παραγόντων μεταξύ του παραγωγού και του καταναλωτή. Καταλήγει, όμως, σε ένα συμπέρασμα θετικό για τη γενίκευση της αναζήτησης του παραγωγού απ' ευθείας.

Αυτό που πρέπει να παρατηρηθεί, και σχετίζεται με το γνωμικό που παρατίθεται στην αρχή της ανάρτησης αυτής, είναι ότι κανείς δεν εμπόδιζε μέχρι τώρα τους καταναλωτές να ψάξουν για καλύτερες τιμές, ούτε να έρχονται σε απ' ευθείας επαφή με τους παραγωγούς. Δεν χρειαζόταν η παρέμβαση της Πολιτείας κατά των "μεσαζόντων", όπως έγραφαν πολλοί παλαιότερα, διεκτραγωδώντας τη διαφορά μεταξύ της τιμής του παραγωγού και της τελικής τιμής που έφθανε στον καταναλωτή (στο άρθρο του κ. Δοξιάδη υπάρχουν πολλές χρήσιμες επισημάνσεις για το πώς διαμορφωνόταν αυτή η τιμή). Ο ανταγωνισμός, για να λειτουργήσει, έχει ως προϋπόθεση τον ενημερωμένο καταναλωτή. Και την ενημέρωσή του πρέπει να την επιδιώξει κυρίως ο ίδιος, δεν είναι δουλειά της Πολιτείας. Δεδομένου, μάλιστα, ότι και ο παραγωγός που θεωρεί ότι προσφέρει καλά προϊόντα σε προσιτές τιμές έχει κάθε συμφέρον να κυκλοφορήσει η πληροφορία αυτή, ο καταναλωτής έχει αρκετές πηγές, εάν πραγματικά ενδιαφέρεται να μάθει τι τον συμφέρει να αγοράσει. Η πρόσφατη ιστορία με τις πατάτες απέδειξε ακριβώς αυτό.

ΥΓ. Ποιος βγάζει φλύκταινες, όταν αποδεικνύεται ότι η αγορά λειτουργεί;

"Το κράτος πρέπει να ενισχύει τις καλές επιχειρήσεις"

Καπιταλισμός, σοσιαλισμός ή τρίτος δρόμος; Θυμάμαι συζητήσεις με φίλους, οπαδούς του ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι πίστευαν ότι το Κράτος έχει πολύ σημαντικό ρόλο να παίξει στην αγορά - επιλέγοντας και ενισχύοντας τις "καλές" επιχειρήσεις - ωσάν να είχαν οι καλές επιχειρήσεις ανάγκη από ενίσχυση! Σήμερα όμως το κράτος υλοποιεί προγράμματα του Γ' ΚΠΣ ενισχύοντας όχι τις καλές επιχειρήσεις, αλλά αυτές που προέρχονται από κοινωνικές ομάδες που θέλει να ενισχύσει. Έτσι, στο πρόγραμμα για την ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας, εκτός από τις κλασσικές "ενισχύσεις" μέσω σεμιναρίων (εκεί κι αν δεν έχουν πετάξει χρήματα!) προβλέπεται και η δυνατότητα να επιδοτηθεί ο εξοπλισμός μιας γυναίκας που ξεκινά μια επιχείρηση κατά 100%! Δηλαδή το κράτος δίνει στις γυναίκες ένα συγκριτικό πλεονέκτημα μερικών δεκάδων χιλιάδων (μέχρι 40.000) ευρώ, επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση "κρίνει" ότι περισσότερες γυναίκες πρέπει να ασχοληθούν με την επιχειρηματικότητα. Και αυτό χωρίς κανένα ενδιαφέρον για τον ουσιαστικό ανταγωνισμό, για το ότι οι άλλες επιχειρήσεις θα πρέπει να ρίξουν τις τιμές τους δραματικά, για να ανταγωνισθούν τις επιδοτούμενες από αυτό το πρόγραμμα, οι οποίες δεν επιβαρύνονται (και δεν χρειάζεται να μετακυλίσουν στον καταναλωτή) με ένα μεγάλο μέρος από τα έξοδα παραγωγής (σημασία εδώ δεν έχει τόσο ότι το κριτήριο είναι το φύλο, το ίδιο πρόβλημα έχουμε και με τις επιδοτήσεις που δίνονται με άλλα κριτήρια), με αποτέλεσμα να μην μπορούν, ενδεχομένως, να διατηρηθούν στην ίδια ποιότητα προϊόντων ή υπηρεσιών - εις βάρος, τελικώς, του καταναλωτή. Είπε κανείς ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι που προάγει το νεοφιλελεύθερο, κακό ανταγωνισμό;

Το κράτος, πάντως, έχει ένα τρόπο να βοηθήσει (όχι ενισχύσει) τις καλές επιχειρήσεις: να πάψει να στρεβλώνει τον ανταγωνισμό και να αφήσει στους καταναλωτές να διακρίνουν ποιες είναι καλές και ποιες όχι.