Λαϊκισμός από τις ΗΠΑ

Ο υποψήφιος Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Γερουσιαστής Joseph Biden, αναφερόμενος στις προτεινόμενες αυξήσεις της φορολογίας των "πλουσίων", είπε ότι είναι ένδειξη πατριωτισμού η καταβολή υψηλών φόρων εκ μέρους των πλουσίων, έτσι εκπληρώνουν τα πατριωτικά τους καθήκοντα. Δηλαδή το να πληρώνεις μια γιγάντια γραφειοκρατική μηχανή, η οποία ενδιαφέρεται για τη δική της αύξηση και πλουτισμό, να την συντηρείς και να την επαυξάνεις είναι ζήτημα πατριωτισμού - η λαϊκιστική ταύτιση του κράτους με την κοινωνία, την πατρίδα κ.λπ. Έτσι, λοιπόν, κι εμείς να μην παραπονιόμαστε για τα όσα μας ετοιμάζει ή μας επιβάλλει ο κ. Αλογοσκούφης και να πάμε να κάνουμε το καθήκον μας ως καλοί πατριώτες, για να ταΐζουμε τις διάφορες παρασιτικές μειοψηφίες και να συντηρούμε τον "Εθνικό Αερομεταφορέα".

Λαϊκισμός και λογοκρισία εκτός έδρας!

Έξαλλη η ελληνική κυβέρνηση με αφίσσα που αναρτήθηκε από ιδιώτες στα Σκόπια και παρουσιάζει την ελληνική σημαία με σβάστικα αντί για σταυρό - προχώρησε σε διάβημα προς το Υπουργείο Εξωτερικών της ΠΓΔΜ με αίτημα την απόσυρση (!) της αφίσσας! Αυτό, από μια χώρα που έχει κυρώσει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία προβλέπει στο άρθρο 10:

"1. Παν πρόσωπον έχει δικαίωμα εις την ελευθερίαν εκφράσεως. Το δικαίωμα τούτο περιλαμβάνει την ελευθερίαν γνώμης ως και την ελευθερίαν λήψεως ή μεταδόσεως πληροφοριών ή ιδεών, άνευ επεμβάσεως δημοσίων αρχών και ασχέτως συνόρων. ... 2. Η άσκησις των ελευθεριών τούτων, συνεπαγομένων καθήκοντα και ευθύνας, δύναται να υπαχθή εις ωρισμένας διατυπώσεις, όρους, περιορισμούς ή κυρώσεις, προβλεπομένους υπό του νόμου και αποτελούντας αναγκαία μέτρα εν δημοκρατική κοινωνία διά την εθνικήν ασφάλειαν, την εδαφικήν ακεραιότητα ή την δημόσιαν ασφάλειαν, την προάσπισιν της τάξεως και πρόληψιν του εγκλήματος, την προστασίαν της υγείας ή της ηθικής, την προστασίαν της υπολήψεως ή των δικαιωμάτων των τρίτων, την παρεμπόδισιν της κοινολογήσεως εμπιστευτικών πληροφοριών ή την διασφάλισιν του κύρους και αμεροληψίας της δικαστικής εξουσίας."

Ζητούμε, δηλαδή, από την κυβέρνηση της ΠΓΔΜ να προχωρήσει σε λογοκρισία, την οποίαν δεσμευθήκαμε να μην έχουμε στο ίδιο το έδαφός μας! Ζητούμε να καταπολεμήσουμε τον εθνικισμό όχι με ψύχραιμο διάλογο, αλλά με περιορισμό στην έκφρασή του και μάλιστα εκτός της επικράτειάς μας! Κρίμα, γιατί η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε πολύ σωστά ότι "... το γεγονός αυτό αποδεικνύει πόσο μεγάλος λάθος κάνουν όλοι εκείνοι που επενδύουν στον εθνικισμό και τη μισαλλοδοξία ..."- και επιλέγει να αντιμετωπίσει τη μισαλλοδοξία με λάθος όπλα. Εκτός κι αν, όπως είναι πολύ πιθανόν, το Υπουργείο τα λέει της πεθεράς, για να τ' ακούει η νύφη, επιδίδει το διάβημα περισσότερο για εσωτερική κατανάλωση.

Λαϊκισμός (και περισσότερος) κι από το ΠΑΣΟΚ

Ο κ. Γ. Παπανδρέου αποφάσισε να υποβάλει πρόταση μομφής κατά της κυβερνήσεως. Ο κ. Λιάπης αποκρίθηκε: "Δεν πρωταγωνιστείτε στη Βουλή, ακολουθείτε τα μικρά κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης". Ο καθένας μπορεί εύλογα να αναρωτηθεί πλέον ποια είναι τα "μικρά κόμματα" σε σχέση με το ΠΑΣΟΚ. Με την πρόταση μομφής τι επιδιώκει δηλαδή το ΠΑΣΟΚ; Να αξιοποιηθεί η ρητορική δεινότητα του ιδίου του κ. Παπανδρέου και των στελεχών του ΠΑΣΟΚ, ώστε να κατακεραυνώσουν ενώπιον του ελληνικού λαού την κυβέρνηση; Να γίνει μια δημιουργική συζήτηση, στη βάση των θεμελιωμένων και αξιόπιστων αντιπροτάσεων που έχει καταθέσει το ΠΑΣΟΚ για το ασφαλιστικό; Ή μήπως-μήπως ελπίζει να καταψηφίσει την κυβέρνηση σύσσωμη η αντιπολίτευση (το ΚΚΕ πάντοτε, όσο θυμάμαι, ψήφιζε "λευκό"), ο κ. Κουκοδήμος, ο κ. Μανώλης και ο βουλευτής-φάντασμα-έκπληξη; Το μόνο πιο απίθανο θα ήταν να κέρδιζε και το ΠΑΣΟΚ τις εκλογές που θα προκηρύσσονταν σε μια τέτοια περίπτωση.

Κρίμα. Το ασφαλιστικό είναι ένα ζήτημα που θα επηρεάσει πολλές γενεές. Ακόμη και η συζήτηση της προτάσεως για δημοψήφισμα θα έχει περισσότερο, ενδεχομένως, ουσιαστικό περιεχόμενο από τις κενές αλληλοκατηγορίες που θα συνοδεύσουν τη συζήτηση για την πρόταση μομφής. Η ευκαιρία για μια ουσιαστική συζήτηση στο ασφαλιστικό, με αφορμή το παρόν νομοσχέδιο, χάθηκε. Περιμένουμε την επόμενη - ή προσπαθούμε, ως πολίτες, να προκαλέσουμε εκ νέου τη συζήτηση εμείς.

Ο ρόλος του Προέδρου της Δημοκρατίας

Το 1986 έγινε η πρώτη αναθεώρηση του ισχύοντος Συντάγματος, με ρητό στόχο τον περιορισμό των εξουσιών του Προέδρου της Δημοκρατίας (που χαρακτηρίζονταν από την τότε κυβερνητική πλειοψηφία, αλλά και από την Αριστερά, "υπερεξουσίες"). Μια πολύ σημαντική τροποποίηση αφορούσε το ρόλο του Προέδρου της Δημοκρατίας στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία. Έτσι, ενώ πριν την αναθεώρηση του 1986 αναφερόταν ότι ο Πρόεδρος "κύρωνε" τους νόμους, μετά την αναθεώρηση απλώς τους "εκδίδει" και τους "δημοσιεύει". Και στις δύο διατυπώσεις, πριν και μετά την αναθεώρηση, προβλέπεται η δυνατότητα της αναπομπής ψηφισμένου νομοσχεδίου στη Βουλή. Η διάταξη αυτή, κατάλοιπο μάλλον της Συνταγματικής Μοναρχίας (μολονότι εμφανίζεται στις Προεδρικές - όχι Προεδρευόμενες Δημοκρατίες), δεν έχει εφαρμοσθεί στη χώρα μας μετά την Μεταπολίτευση. Παρ' όλα αυτά, κατά την αναθεώρηση του 1986 η συγκεκριμένη διάταξη είχε υποδειχθεί ως περιέχουσα τον κίνδυνο να ανατρέψει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας την απόφαση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, πράγμα που θα ήταν σε κάθε περίπτωση ασύμβατο με το χαρακτήρα του πολιτεύματος ως Προεδρευομένης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας - και για το λόγο αυτό αφαιρέθηκε η διατύπωση περί "κυρώσεως". Επαναλαμβάνω ότι η συγκεκριμένη τροποποίηση είχε υπερψηφισθεί από το ΠΑΣΟΚ (στην κοινοβουλευτική ομάδα του οποίου ανήκε τότε και ο νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας), το ΚΚΕ, το (τότε) ΚΚΕ εσωτερικού και είχε καταψηφισθεί από τη ΝΔ.

Έτσι, προξενεί εντύπωση που οι πολιτικές παρατάξεις που είχαν προωθήσει εκείνη τη μεταρρύθμιση προς το σκοπό ενίσχυσης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και αποδυνάμωσης της προεδρικης εξουσίας έρχονται τώρα και ζητούν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αναπέμψει ένα νομοσχέδιο στη Βουλή (αν γίνει κάτι τέτοιο, η Βουλή ξαναψηφίζει το Νομοσχέδιο και, αν το εγκρίνει, ο Πρόεδρος το εκδίδει και το δημοσιεύει υποχρεωτικά), υποβαθμίζοντας τη σημασία της Βουλής και ισχυριζόμενοι ότι, στο κάτω-κάτω η κοινοβουλευτική πλειοψηφία είναι μικρή, ενώ η λαϊκή αντίθεση δεδομένη. Είναι αυτονόητο πως (και πώς) μια τέτοια λογική είναι σε πλήρη αναντιστοιχία με τη μορφή του πολιτεύματος, ιδίως όπως καθορίσθηκε μετά την αναθεώρηση του 1986. Συνεπώς, αν ασκήσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τη δυνατότητά του αυτή, προφανώς αποκλίνει από τα καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί από το Σύνταγμα. Αυτό σίγουρα το ξέρουν τόσο ο ίδιος ο Πρόεδρος, όσο και οι εμπνευστές αυτής της πρότασης - και αποκλείεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να κάνει κατάχρηση αυτής της (ρητώς περιορισμένης) δυνατότητας στην προκειμένη περίπτωση.

Αφού λοιπόν όλα αυτά είναι γνωστά, προς τι η σχετική πρόταση και η "ενημέρωση" του Προέδρου της Δημοκρατίας για τις δυνατότητες που του παρέχει το Σύνταγμα (όπως το έθεσε στην τηλεόραση ο κ. Παναγιώτης Λαφαζάνης); Φοβούμαι πολύ ότι η συγκεκριμένη κίνηση γίνεται καθαρά για δημιουργία εντυπώσεων και (αντίθετα με το αίτημα για δημοψήφισμα) δεν έχει καμμία άλλη βάση.

Μεταρρυθμίσεις

Ο Πρωθυπουργός ζήτησε να ανανεωθεί η λαϊκή εντολή προς την Κυβέρνησή του, προκειμένου να προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις. Δυστυχώς, τα νομοσχέδια που είχαν κατατεθεί στη Βουλή λίγο πριν την προκήρυξη των εκλογών, αν είναι ενδεικτικά των μεταρρυθμίσεων που πρόκειται ν' ακολουθήσουν, μάλλον δεν δίνουν καλό δείγμα. Τα περισσότερα αφορούσαν σε παροχές με μάλλον λαϊκιστικό χαρακτήρα. Το πρόβλημα που προκύπτει είναι ότι η παρούσα κυβέρνηση δεν φαίνεται να έχει μια συνεπή κατεύθυνση αναφορικά με τις αλλαγές που τόσο γενικόλογα επαγγέλλεται.

Από τη μία, μειώνει την άμεση φορολογία (και καλά κάνει!) - από την άλλη, αύξησε το ποσοστό του ΦΠΑ και λέγεται ότι θα το αυξήσει κι άλλο. Δεν έχει να επιδείξει κάποια αξιόλογη ιδιωτική επένδυση κατά το χρονικό διάστημα που προηγήθηκε και, ενώ μιλάει για μεταρρυθμίσεις, δεν έχω ακούσει κάποιο στέλεχός της να συνδέει κάποιο μέτρο της κυβερνήσεως με αύξηση ακριβώς των επενδύσεων. Εκτός από τη δυνατότητα για διευθέτηση του χρόνου εργασίας, δεν φαίνεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε κάποια άλλη σχετική τομή. Θα περιμένουμε με πολύ ενδιαφέρον την κυβερνητική πρόταση για το εργασιακό καθεστως των νεοπροσλαμβανομένων στο δημόσιο τομέα. Οι προτάσεις της κυβέρνησης στο ασφαλιστικό φαίνεται να περιορίζονται στην παροχή κινήτρων για μεγαλύτερη παραμονή στην εργασία.

Παρ' όλα αυτά, φοβάμαι ότι με μέτρα έστω και ελάχιστα μεταρρυθμιστικά, θα ακούμε κραυγές (ιδίως από το ΠΑΣΟΚ, εάν εκλεγεί Πρόεδρός του ο κ. Βενιζέλος) για "νεοφιλελεύθερη λαίλαπα". Κάπου ανάμεσα στην αναμενόμενη κυβερνητική ατολμία και τις αντιδραστικες κραυγές θα πρέπει να βρούμε τον τρόπο να συζητήσουμε για τις ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η οικονομία μας. Ίδωμεν.