Φεμινισμός κι απαγορεύσεις

Σ' αυτό το πολύ ενδιαφέρον κείμενο ο Νίκος Δήμου τοποθετείται απέναντι στις αντιδράσεις φεμινιστικών οργανώσεων στην προτεινόμενη τροποποίηση του οικογενειακού δικαίου, σύμφωνα με την οποία οι σύζυγοι θα μπορούν, μέσω του γάμου, να αλλάζουν τα επώνυμά τους, λαμβάνοντας το επώνυμο του συζύγου. Ενώ ο κορμός του επιχειρήματός του είναι σωστός, και παρ' όλο που είναι πολύ εύλογα και τα επιχειρήματα όσων πιστεύουν στο κοινό οικογενειακό επώνυμο (δείτε την πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση του Αθανασίου Αναγνωστόπουλου ως προς το επώνυμο των τέκνων εδώ), προσωπικά μάλλον θα τασσόμουν υπέρ της διατήρησης του υπάρχοντος συστήματος με βάση την εξής λογική: η μεταβολή του επωνύμου επιτρέπεται και σήμερα, εάν ακολουθηθεί ειδική διοικητική διαδικασία που προβλέπει ο νόμος. Φυσικά, μπορώ το επώνυμό μου να το κάνω από Ντάλτον σε Κέννεντυ ή Ήστγουντ, δεν σημαίνει ότι θα το αλλάξω στο επώνυμο της καλής μου (όπως έκανε η μαμά, πριν τον εκμοντερνισμό της Άγριας Δύσης, και πήρε το επώνυμο του μπαμπά) ακολουθώντας τη διαδικασία αυτή. Αλλά η διατήρηση του ίδιου επωνύμου (στις σχέσεις με το κράτος, στις κοινωνικές μας σχέσεις κανείς δεν μας εμποδίζει να αλλάξουμε το επώνυμο, ο νόμος μάλιστα το επιτρέπει ρητά) νομίζω ότι έχει μια σειρά από πρακτικά πλεονεκτήματα ως προς την πιστοποίηση της ταυτοπροσωπίας. Δηλαδή εάν κάποιος δει ότι είμαι παντρεμένος, ενδεχομένως να πρέπει να πιστοποιήσω ότι με κάποιον τρόπο δεν έλαβα το επώνυμο της συζύγου - άσε και όλες τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν για γνωστοποίηση του νέου επωνύμου. Οπωσδήποτε όμως δεν είναι ζήτημα "ελευθερίας", προστασίας δηλαδή της "αδύναμης" γυναίκας από τον εαυτό της, που δεν μπορεί ν' αντισταθεί στις πιέσεις του περιβάλλοντός της.

Μια ευχάριστη έκπληξη, η μανία καταδίωξης του κ. Νίκου Δήμου και ευχές για την Ανάσταση

Το ιστολόγιο άργησε να ανανεωθεί αυτή τη φορά λόγω αυξημένου φόρτου εργασίας εν όψει του Πάσχα - όχι ότι δεν συνέβησαν αρκετά άξια λόγου γεγονότα, αλλά θα τα σχολιάσουμε εν καιρώ. Λίγα λόγια πριν σας χαιρετήσουμε για τις γιορτές:

1. Πολύ ευχάριστη έκπληξη το ιστολόγιο του κ. Στέφανου Μάνου με τίτλο "Κοινή Λογική". Τα κείμενά του, όπως πάντοτε, μεστά. Αλλά, αντί να σχολιάσουμε κάποιο επιμέρους κείμενο, θέλω να αναφερθώ σε ένα φαινόμενο που είναι εμφανές ακόμη και στο ιστολόγιο του κ. Μάνου:

2. Τη μανία καταδίωξης του κ. Νίκου Δήμου - και δεν το εννοώ ως κάποια παραίσθηση του ίδιου του κ. Δήμου, αλλά αναφέρομαι στη μανία κάποιων σχολιαστών του να προσπαθούν να του επιτεθούν με κάθε ευκαιρία. Παρακολουθούν τα "επίκαιρα" από την ιστοσελίδα του, όπως παλαιότερα παρακολουθούσαν τα blogs του, μόνο και μόνο για να βρουν αφορμή να τον κατακρίνουν. Και ακόμη και στο ιστολόγιο του κ. Μάνου προσπαθούν να βρουν αφορμή να επιτεθούν στον κ. Δήμου. Δεν μπορώ, ειλικρινά, να εξηγήσω αυτή τη μανία.

Αυτά, όμως, δεν μειώνουν τη χαρά μας και τις προσδοκίες μας για τα κείμενα και τις απόψεις του κ. Μάνου. Του ευχόμαστε καλή δύναμη στη συνέχεια.

Τέλος, ευχόμαστε, τα αδέλφια μου κι εγώ, σε όλους τους φίλους αυτού του ιστολογίου Καλή Ανάσταση!

Ο Νίκος Δήμου για το ασφαλιστικό

Άργησε, αλλά έγραψε - και έγραψε!

Ελευθερία και αξιοπρέπεια

Δύσκολα θα διαφωνήσει με τον κ. Νίκο Δήμου ένας φιλελεύθερος. Αντιθέτως, καταφεύγουμε συχνά στα γραπτά του, προκειμένου ν' αντλήσουμε επιχειρήματα, με τα οποία να ενισχύσουμε τις απόψεις μας. Το πλέον πρόσφατο άρθρο του στο περιοδικό LiFO είναι ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο, στο οποίο περιγράφεται η έννοια της αριστεράς και της δεξιάς. Ωστόσο, καταλήγει με κάτι που, προσωπικά, με προβληματίζει: θέτει στην κορυφή των αξιών την "αξιοπρέπεια".

Το κακό με την αξιοπρέπεια, σε αντίθεση με την ελευθερία, είναι ότι δεν μπορεί να οριοθετηθεί. Το αίτημα για καθολική ελευθερία σε μια κοινωνία έρχεται με τον αυτονόητο λειτουργικό περιορισμό, ότι η ελευθερία του κάθε μέλους της κοινωνίας εχει ως όριό του το σημείο, στο οποίο θίγει την ελευθερία του άλλου. Έτσι, οποιοσδήποτε περιορισμός της ελευθερίας δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με αναφορά στην προστασία μιας μορφής ελευθερίας άλλου προσώπου που θα μπορούσε να θιγεί, δεν είναι ανεκτός σε ένα αμιγώς φιλελεύθερο σύστημα. Αυτό όμως δεν μπορεί να ισχύσει με την αξιοπρέπεια. Υπάρχει κίνδυνος, και μάλιστα πραγματικός στην Ελλάδα, να επιβάλλονται περιορισμοί στην ανθρώπινη συμπεριφορά που δικαιολογούνται από την ανάγκη προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (η οποία επιβάλλεται και από το άρθρο 2 § 1 του Συντάγματός μας). Δυστυχώς, η αξιοπρέπεια του ανθρώπου θεωρείται, στη χώρα μας, ότι δεν συμπίπτει με την ελευθερία του και με τη δυνατότητά του να αποφασίζει ελεύθερα για θέματα που τον αφορούν. Μπορεί, δηλαδή, σύμφωνα με τη γνώμη που επικρατεί μεταξύ των συνταγματολόγων και των νομικών, το Κράτος να υποκαθιστά τη βούληση των πολιτών του, όταν πρόκειται να διαφυλάξει την "αξιοπρέπειά" τους. Έτσι, η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων έκρινε ότι οι συμμετέχοντες στο reality παιχνίδι Big Brother προσβάλλουν την αξιοπρέπειά τους και ότι η προσβολή αυτή είναι υπέρτερη της βουλήσεώς τους. Παρόμοιες αποφάσεις έχουν εκδώσει κι άλλες ανεξάρτητες διοικητικές αρχές, αλλά και Δικαστήρια. Ένα Κράτος που επιδιώκει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια μπορεί να θίξει ακόμη και τον πυρήνα των ατομικών ελευθεριών εν ονόματί της.

Γι' αυτό το λόγο, η αξιοπρέπεια (που έπρεπε να ταυτίζεται με την αναγνώριση σε κάθε άνθρωπο της ωριμότητας και της δυνατότητας να αποφασίζει για όποιο ζήτημα τον αφορά) έχει, δυστυχώς, καταλήξει να είναι επικίνδυνη έννοια, όπλο ολοκληρωτικών αντιλήψεων.