Οι παρενέργειες του stimulus package - το κράτος ως εργοδότης

Τι να κάνει; Να πληρώσει 100 εκατομμύρια δολλάρια στον κ. Andrew Hall που έβγαλε για τη Citibank δισεκατομμύρια σε κέρδη ή να στερηθεί των υπηρεσιών του, φοβούμενη τις αντιδράσεις του κοινού; (από τους New York Times)

Αυτοκινητοβιομηχανίες στην Αμερική

Παράλληλα με τα όσα συμβαίνουν στη χώρα μας, στις ΗΠΑ εξακολουθεί η συζήτηση για τον αν θα πρέπει το κράτος να ενισχύσει τις αυτοκινητοβιομηχανίες που παραπαίουν οικονομικά. Για το θέμα αυτό έχουν διατυπωθεί πολλές και αντικρουόμενες γνώμες, μάλλον όμως προσωπικά θα συνέκλινα σ' αυτήν που εκφράζεται από τον Roger Cohen στο άρθρο του για τους New York Times.

Η Fannie Mae και ο κρατικιστικός "φιλελευθερισμός"

Διαβάστε σ' αυτό το άρθρο των New York Times με πόσο "ιδιωτικο-οικονομικά" κριτήρια λειτουργούσε η Fannie Mae, πόσο τα τηλεφωνήματα βουλευτών και γερουσιαστών επηρέαζαν την πορεία της. Ο νεοφιλελευθερισμός (;) σε όλο του το μεγαλείο.

Milli Vanilli του Πεκίνου και ο νέος κολλεκτιβισμός

Όσοι έχουν εντρυφήσει στην pop μουσική σίγουρα θυμούνται το σκάνδαλο με το συγκρότημα Μilli Vanilli, το οποίο εμφανιζόταν στη σκηνή, αλλά δεν τραγουδούσε, απλώς τα μέλη τους ανοιγόκλειναν τα στόματά τους, καθώς ακουγόταν μια ηχογραφημένη εκτέλεση από άλλους μουσικούς. Το ίδιο έγινε και στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου, όπου το γλυκύτατο κοριτσάκι που φαινόταν να τραγουδά απλώς ανοιγόκλεινε το στόμα του, ενώ ο ήχος προήλθε από ένα άλλο κοριτσάκι, του οποίου τα δόντια φαίνονταν κάπως στραβά. Είναι μόνο μία από τις λεπτομέρειες που είχαν αποκρυβεί από τις κινεζικές αρχές αναφορικά με τη λαμπρή και εντυπωσιακή τελετή έναρξης (στο παρατιθέμενο άρθρο περιγράφεται και άλλη μία). Και όλα αυτά, όπως μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο, έγιναν για χάρη της εθνικής υπερηφάνειας. Σχετίζονται και με όσα αναφέρονται σ' αυτό το άρθρο από τον David Βrooks, αρθρογράφο των New York Times, σχετικά με τον αναδυόμενο νέο κολλεκτιβισμό.

Ποιος φταίει για τα χρέη;

Οι Νew York Times έχουν αφιέρωμα στα καταχρεωμένα αμερικανικά νοικοκυριά - και προσπαθούν να αποδώσουν ευθύνες εξίσου σε δανειολήπτες και δανειστές. Στην Ελλάδα συνεχώς ακούμε για τα "νοικοκυριά που είναι βουτηγμένα στα χρέη και τις πιστωτικές κάρτες" και όλα τα συναφή. Ωστόσο, και στις δύο περιπτώσεις φαίνεται να παραβλέπουμε ότι ο δανεισμός είναι επιλογή του κάθε δανειολήπτη, ο οποίος θέλει πρόχειρα χρήματα πολλές φορές για καθαρά καταναλωτικά αγαθά. Να πούμε ότι η "καταναλωτική κοινωνία" είναι αυτή που φταίει; Λένε οι Times ότι δεν φταίνε μόνο οι ίδιοι οι οφειλέτες για το θάψιμό τους, αλλά κι αυτός που τους δίνει το φτυάρι!

Η κατάσταση με τον υπερβολικό δανεισμό προσφέρεται για λαϊκιστικές υστερίες. Ενώ ο δανεισμός είναι ένα οικονομικό εργαλείο, το οποίο η ίδια η αγορά γέννησε και το οποίο επιτρέπει τη σημαντική ανάπτυξή της, η κατάχρησή του δεν μπορεί παρά να αποδοθεί σ' αυτούς που θέλουν την εύκολη λύση για να ικανοποιήσουν ανάγκες, τις οποίες δεν δικαιολογεί το μέχρι τότε εισόδημά τους. Στην Ελλάδα δεν αναφέρομαι τόσο στα στεγαστικά δάνεια (που σηκώνουν ειδική συζήτηση), όσο στα καταναλωτικά, τα εορτοδάνεια, διακοποδάνεια κ.λπ. Ακόμη και στην Άγρια Δύση, όπου βρίσκομαι, πολλές φορές σηκώνω το τηλέφωνο (με κλήση από απόκρυψη) για ν' ακούσω: "Είμαστε από την Oklahoma City Bank, ενδιαφέρεσθε ν' ακούσετε για ένα δάνειο;", πράγμα που θεωρώ εκνευριστικό. Ωστόσο, η ενόχληση αυτή έχει γεννήσει τη δικαιολογία ότι κάποιοι "δεν μπορούν ν' αντισταθούν στις πιέσεις των τραπεζών" και "αναγκάζονται" να συνάψουν τέτοιου είδους δάνεια. Είναι πολύ εύκολο και σ' αυτήν την περίπτωση να μεταθέτουμε την ευθύνη από τους εαυτούς μας σε τρίτους. Αλλά, αν είναι να θέλουμε και την (πάντοτε χρήσιμη!) "προστασία της Πολιτείας" στο θέμα αυτό, επειδή δεν μπορούμε να συγκρατήσουμε τις καταναλωτικές μας ορμές, θα ήταν και συνεπές να ζητούμε από πολιτειακά όργανα να αποφασίζουν γενικότερα τι και πώς θα ξοδεύουμε.

Σε επόμενη ανάρτηση θα ασχοληθούμε με τους όρους των δανείων αυτών και το βαθμό στον οποίο θα μπορούσε να υπάρχει καταχρηστική συμπεριφορά από μέρους των τραπεζών.