Ο Δήμαρχος, ο κ. Δένδιας, η βία και η συζήτηση

Ο δήμαρχος Αθηναίων, ο κ. Γιώργος Καμίνης, από την αρχή της θητείας του δηλώνει ότι ο καθένας πρέπει να κάνει τη δουλειά του. Δουλειά δική του είναι να διαχειρίζεται τη δημοτική περιουσία. Δουλειά του κ. Δένδια, Υπουργού Δημοσίας Τάξεως και Προστασίας του Πολίτη, είναι να φροντίζει, ώστε οι αστυνομικές δυνάμεις να επεμβαίνουν σε περίπτωση παρανομιών. Στην περίπτωση της Βίλλας Αμαλίας οι δυνάμεις επενέβησαν σε μια παράνομη κατάληψη, για να αποδώσουν το κτήριο στο Δήμο, στον οποίο ανήκει. Και ο Δήμος, φυσικά, αναλαμβάνει τη διοίκηση και τη διαχείριση της περιουσίας του.

Όσο αυτονόητο είναι ότι και οι δύο παράγοντες, τόσο ο κ. Καμίνης (εκπροσωπώντας το Δήμο), όσο και ο κ. Δένδιας (ως πολιτικός προϊστάμενος της αστυνομίας), έκαναν τη δουλειά τους, τόσο προσπαθούν όσοι υποστηρίζουν το κλίμα της γενικευμένης ανομίας να θολώσουν τη συζήτηση. Γιατί να γίνει η επέμβαση, ενώ τόσος κόσμος πεινάει, διερωτώνται στην αντιπολίτευση; Δηλαδή ο κ. Δένδιας δεν πρέπει να κάνει τίποτε, μέχρις ότου ο κ. Στουρνάρας ανορθώσει τα οικονομικά της χώρας, ο κ. Λυκουρέντζος και ο κ. Βρούτσης πετύχουν κάποια αξιοπρόσεκτη πρόοδο στην κοινωνική πρόνοια. Αντιστοίχως, γιατί ο κ. Καμίνης να ενδιαφερθεί να ανακαταλάβει ένα δημοτικό χώρο, ενώ υπάρχουν άστεγοι κ.λπ.;

Φυσικά, η επέκταση της συζήτησης είναι εσκεμμένη, γίνεται με σκοπό να αποφευχθεί η ουσιαστική καταγγελία της ανομίας και της παράτασης και διατήρησης αυτής, επειδή πλέον είμαστε εθισμένοι στον τσαμπουκά, στην αυτοδικία. Αλλά τόσο ο κ. Δένδιας, όσο και ο κ. Καμίνης μπορούν άνετα να απαντήσουν στην ουσία της μομφής: ο καθένας κάνει τη δουλειά του. Αν όλοι έκαναν τη δουλειά τους, πιθανότατα να μην είχαμε εισέλθει καν σε κρίση.

Ο κ. Καμίνης, όμως, κάνει τη δουλειά του εν προκειμένω και ξεπερνώντας τα τυπικά καθήκοντά του ως Δημάρχου, μιλώντας ως εκπρόσωπος των Αθηναίων που τον εξέλεξαν. Με την άφοβη δημόσια στάση του (ενώπιον προπηλακισμών που δέχθηκε μπροστά στα παιδιά του και απειλών ότι θα είναι το επόμενο θύμα τρομοκρατικής επίθεσης), με την ανυποχώρητη επιμονή του στην τήρηση της συνταγματικής νομιμότητας εμψυχώνει, επιβεβαιώνει, εκφράζει όσους επιθυμούν να ζουν σε καθεστώς ευνομούμενης δημοκρατίας - όσους δέχονται τον περιορισμό στις πράξεις μας και την επιδίωξη των ατομικών μας επιθυμιών, που επιβάλλει ο νόμος, ως το τίμημα για την αρμονική συμβίωση στην κοινωνία - όσους θεωρούν ότι οι διαφωνίες στην κοινωνία πρέπει να επιλύονται με βάση την αρχή της πλειοψηφίας και με σεβασμό στα ατομικά δικαιώματα.

Η μάχη μεταξύ της νομιμότητας και της παρανομίας έχει πολλά μέτωπα. Το πιο επικίνδυνο είναι αυτό, στο οποίο η συστηματική παρανομία επιδιώκεται να γίνει κοινωνικώς αποδεκτή. Στο μέτωπο αυτό τασσόμαστε ανεπιφύλακτα με το Δήμαρχο Αθηναίων.

Όταν η βία σχετικοποιείται - κι ένα θαυμάσιο κείμενο του Θανάση Τριαρίδη

Διαβάστε αυτό το θαυμάσιο κείμενο του Θανάση Τριαρίδη (στην πραγματικότητα - 2 κείμενα σε 1, εκ των οποίων το δεύτερο έχει ως αφορμή ένα από τα πιο τραγικά περιστατικά του δημοσίου βίου μας τα τελευταία χρόνια). Αναλύει πόσο αντιφατικό είναι να καταδικάζεται η βία όταν προέρχεται μόνο από τη μια άκρη του πολιτικού σκηνικού. Δεν γράφω περισσότερα, διότι πραγματικά ο κ. Τριαρίδης τα γράφει μοναδικά.

Σήμερα πάρα πολύ επέχαιραν με τον ξυλοδαρμό του Κωστή Χατζηδάκη, λέγοντας ότι του αξίζει, ευχόμενοι το ίδιο να πάθουν και πολιτικοί από άλλα κόμματα κ.λπ. Μάλιστα, πάρα πολλοί μπήκαν στη διαδικασία να κρίνουν εάν ο κ. Χατζηδάκης είχε διαπράξει πολιτικά παραπτώματα τέτοια, τα οποία να αξίζουν ξυλοδαρμού (οι μεν ισχυριζόμενοι ότι ο κ. Χατζηδάκης είναι κακός, επομένως καλώς εδάρη, οι δε προβάλλοντας ότι ο κ. Χατζηδάκης δεν ανήκει σ' αυτούς που έπρεπε να γνωρίσουν τη "λαϊκή οργή", υπονοώντας ότι σε "χειρότερες περιπτώσεις" τέτοιας λογής βία δικαιολογείται). Πολύ μεγάλη μερίδα των συμπολιτών μας, των φίλων μας, παρέκαμψαν το ότι ένας ή περισσότεροι άνθρωποι επεφύλαξαν εις εαυτούς το ρόλο του δικαστή και του εκτελεστή της ποινής εις βάρος ενός πολιτικού - εις βάρος ενός συνανθρώπου τους - εντελώς αυθαίρετα, επειδή έτυχε να βρίσκονται κοντά στον κ. Χατζηδάκη και να έχουν τη σωματική ρώμη ή την συγκυριακή αριθμητική υπεροχή, ώστε να μπορέσουν να του καταφέρουν κτυπήματα. Οι φίλοι μας αυτοί, δηλαδή, θεώρησαν απολύτως φυσιολογικό να τιμωρείται διά ξυλοδαρμού (κάποιοι άλλοι τις προάλλες πήγαν λίγο παραπέρα), από οποιονδήποτε έχει τη δυνατότητα να το κάνει, ένας πολιτικός που, κατά την κρίση τους, είναι κακός ή ανεπαρκής ή άτιμος.

Μερικές φορές πρέπει να επιστρέφουμε στα αυτονόητα. Χρειάζεται, κι αυτό είναι τραγικό, να υπερασπιζόμαστε το μονοπώλιο που έχει το κράτος στη νόμιμη βία - να αιτιολογούμε γιατί χρειάζεται η τιμωρία όποιου παραβιάζει ένα ποινικό κανόνα να γίνεται μέσω των δικαστηρίων, γιατί η πολιτική αποδοκιμασία πρέπει να γίνεται μέσω των εκλογών. Αλλά να που πρέπει τα αυτονόητα να τα ξαναπούμε: εάν μπορεί να ασκεί βία οποιοσδήποτε θεωρεί ότι πρέπει να τιμωρήσει κάποιον, κατά κατάλυση του κράτους, τότε στο τέλος θα ασκούν βία όσοι μπορούν. - εάν αφαιρέσουμε από τους θεσμούς του κράτους δικαίου τη δυνατότητα ελέγχου στην άσκηση της βίας, τότε δεν υπάρχει καμμία διασφάλιση για τον τρόπο, με τον οποίο αυτή θα ασκείται. Με άλλα λόγια, θα ασκούν βία αυτοί που θα έχουν (προσκαίρως ή μονίμως) είτε τη μεγαλύτερη σωματική ρώμη, είτε τη μεγαλύτερη οικονομική επιφάνεια, είτε τη δύναμη των όπλων.

Δεν μπορώ, όμως, να συγκρατήσω και την περιφρόνησή μου για τους ανθρώπους που ασκούν βία κατ' αυτόν τον τρόπο (και αναφέρομαι σε όσους το κάνουν, επειδή το θεωρούν πραγματικά σωστό). Κατ' αρχήν δείχνουν μια φοβερή αλαζονεία. Θεωρούν εαυτούς τους πραγματικούς κριτές, ιστάμενοι υπεράνω των υπολοίπων που δεν τολμούν είτε μέσω των εκλογικών διαδικασιών, είτε μέσω μιας αμεσότερης μορφής αποδοκιμασίας (ή βίας) να βάλουν τους κακούς πολιτικούς στη θέση τους - αν τους δώσετε κάποια γαλόνια στο στρατό και μερικές μεραρχίες να διοικούν, αμφιβάλλετε ότι θα κήρυσσαν και δικτατορία; Αν μη τι άλλο, δεν είναι δημοκράτες πραγματικοί. Κατά δεύτερον, κατά κανόνα εκμεταλλεύονται την πρόσκαιρη υπεροχή τους. Κατά κανόνα είναι περισσότεροι και χτυπούν απομονωμένους στόχους. Είναι δειλοί. Κατά τρίτον, τους ενδιαφέρει περισσότερο η προσωπική εκτόνωση, την οποία θέτουν υπεράνω της ανάγκης για τήρηση της στοιχειώδους νομιμότητας. Είναι εγωιστές, φοβερά εγωιστές.

Ε, λοιπόν, σ' αυτούς τους ανθρώπους δεν μπορούμε να αναγνωρίζουμε το ηθικό δικαίωμα να κρίνουν δίκην λαϊκών δικαστών και, πολύ περισσότερο, να εκτελούν τις αποφάσεις που έχουν λάβει στο εν συγχύσει κρανίο τους. Δυστυχώς, στο βαθμό που συζητούμε εάν η επιμέρους ενέργεια βίας κατά του ενός ή του άλλου πολιτικού είναι δίκαιη ή όχι, ενισχύουμε την πεποίθηση του κάθε επίδοξου δικαστή (που περισσότερο προσομοιάζει με τον Δικαστή Dredd) ότι μπορεί να κρίνει και να εκτελεί εξ ονόματος όλων ημών.

ΥΓ. Είναι αυτονόητες οι ευχές όλων των αδελφών Daltons στον κ. Χατζηδάκη για ταχεία ανάρρωση. Μας σφίγγεται η ψυχή όταν αναλογιζόμαστε ότι δεν υπήρχε περιθώριο για τέτοιες ευχές στο προηγούμενο τραγικό περιστατικό.

Η σημασία της νομιμότητας ή τι έχουμε με το ΠΑΜΕ

Οι τελευταίες αναρτήσεις στο ιστολόγιο αυτό φαίνεται να στρέφονται αποκλειστικά κατά του Πανεργατικού Αγωνιστικού Μετώπου (ΠΑ.Μ.Ε.), της συνδικαλιστικής παρατάξεως που πρόσκειται στο Κ.Κ.Ε. Μια επιπόλαιη ανάγνωση των τίτλων των αναρτήσεων θα οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι κάτι έχει πιάσει τον γράφοντα και θέλει, καλά ντε και σώνει, να "θάψει" το ΠΑΜΕ. Ωστόσο, όπως θα αντιληφθεί κανείς από μια προσεκτικότερη ανάγνωση των συγκεκριμένων αναρτήσεων, το πρόβλημα που έχουμε με το ΠΑΜΕ στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία δεν είναι η ιδεολογία του ή οι σκοποί του (με τους οποίους δεν είναι μυστικό ότι διαφωνούμε εντελώς), αλλά η επιλογή του να καταφεύγει συνειδητά σε παράνομες πράξεις, προκειμένου να επιδιώξει την επίτευξή τους. Είναι αυτονόητο ότι την ίδια μεταχείριση θα επιφυλάξουμε και σε άλλες ομάδες, ανεξαρτήτως ιδεολογίας, οι οποίες καταφεύγουν στην παρανομία για την επιδίωξη των ιδεολογικών και πολιτικών τους στόχων.

Δεν χρειάζεται να τονίσει κανείς τη σημασία που έχει η τήρηση της νομιμότητας για μια κοινωνία. Πολύ περισσότερο, για την προσέλκυση επενδύσεων και για την οικονομική ανάπτυξη γενικότερα: ποιος θα ρισκάρει οποιαδήποτε επένδυση, όταν γνωρίζει ότι η αυθαιρεσία οποιουδήποτε θα μπορεί να του την καταστρέψει; Αν δεν προστατεύεται η περιουσία κάποιου ή η ελευθερία του για τη διακίνηση, εάν η βία, η δύναμη και ο όγκος της επικρατούν, τότε ο κάθε πολίτης θα έχει κίνητρο όχι να κινηθεί σεβόμενος τα δικαιώματα των συμπολιτών του, αλλά να συγκεντρώσει κι αυτός με κάποιον τρόπο ισχύ (είτε συνεργαζόμενος με άλλους, είτε με την κτήση κάποιου όπλου, λ.χ.), προκειμένου να επιβληθεί - και μια κοινωνία, στην οποία πρώτος στόχος θα είναι η επιβολή διά της βίας έναντι των υπολοίπων προφανώς δεν θα είναι μια κοινωνία προσανατολισμένη στην παραγωγή και διακίνηση και ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών, στην παραγωγή πλούτου, αλλά στην καταστροφή και την καταστολή (μόνο που η καταστολή δεν θα προέρχεται από ένα κράτος, που θα έχει το νόμιμο μονοπώλιο στη βία, αλλά από τον συγκυριακά ισχυρότερο). Φυσικά, ούτε λόγος για σεβασμό ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών σε μια τέτοια κοινωνία. Θα είναι μια κοινωνία φτώχειας και καταπίεσης.

Έτσι, ο σεβασμός προς τους ισχύοντες νόμους και τη συνταγματική τάξη δεν είναι κάποια "αστική" ή τυπική απαίτηση - είναι ουσιαστικός όρος για τη στοιχειώδη ευημερία μιας κοινωνίας. Για το λόγο αυτό δεν μπορεί κανένα αγωνιστικό σύνθημα και καμμία ιδεολογία να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα, για την καταπάτηση της νομιμότητας. Γι' αυτό και αποδίδουμε τόσο μεγάλη σημασία στην τήρηση αυτής της νομιμότητας, η οποία αμφισβητείται ευθέως τον καιρό αυτό από το ΠΑΜΕ και το ΚΚΕ (και, φυσικά, από διαφόρους επιγόνους των "εξεγερμένων του Δεκέμβρη", οι οποίοι όμως εμφανίζονται σχετικά σποραδικά).

Η κατάλυση της νομιμότητας

Ίσως το πιο μελανό στοιχείο από τις αγροτικές "κινητοποιήσεις" είναι η επιβεβαίωση, για άλλη μια φορά, ότι στην Ελλάδα οι νόμοι δεν τηρούνται - ότι κάποιος μπορεί με ατιμωρησία να εκβιάζει το σύνολο της κοινωνίας επικαλούμενος τον "αγώνα". Είναι χαρακτηριστικό ότι καμμία εφημερίδα αυτές τις ημέρες δεν αφιερώνει πρωτοσέλιδο, τουλάχιστον, σχόλιο, στο οποίο να επισημαίνεται και να κατακρίνεται η απίστευτη ταλαιπωρία που πολλοί συμπολίτες μας υφίστανται. Ουδείς νοιάζεται για τόσους ανθρώπους, οι οποίοι δεν μπορούν να φανούν συνεπείς στις προσωπικές κι επαγγελματικές υποχρεώσεις τους εξ αιτίας των παρανομιών αυτών. Κάποιοι μιλούν για φόβους "κοινωνικού αυτοματισμού" - δηλαδή για υποκατάσταση των νομίμων οδών δράσεως και καταπολέμησης του (αυτοφώρου) εγκλήματος από τους πολίτες, από φαινόμενα αυτοδικίας. Δεν σκέφτονται, όμως, να καλέσουν το κράτος να κάνει τη δουλειά του, δηλαδή να συλλάβει και να δικάσει στην αυτόφωρη διαδικασία τους παρανομούντες. Επίσης, κανείς δεν είχε αντιδράσει όταν, το 1999, με ειδική διάταξη νόμου (ν. 2721/1999, άρθρο 25) απηλλάγησαν πάσης ποινικής ευθύνης οι αγρότες που είχαν καταλάβει τις εθνικές οδούς το 1997. Αντιθέτως, οι εφημερίδες του Συνασπισμού και του ΚΚΕ ("Αυγή" και "Ριζοσπάστης") ευθέως υποστηρίζουν αυτές τις μορφές κινητοποιήσεων. Πραγματικά, δεν μπορώ να καταλάβω πώς ένας τέτοιος αισχρός εκβιασμός του συνόλου της κοινωνίας αντιμετωπίζεται τόσο ελαφρά.